काठमाडौँ– ६४० मेगावाट क्षमताको कालीगण्डकी जलाशययुक्त जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्ने योजना अघि बढाइएको छ। सुरुमा ८४४ मेगावाट प्रस्ताव गरिए पनि विस्तृत अध्ययनपछि ६४० मेगावाट क्षमता उपयुक्त ठहर गरिएको हो।
हाल आयोजनाको वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (EIA) प्रतिवेदन तयार भइरहेको छ। प्रस्तावित बाँध कालीगण्डकी नदी र सेती नदी को दोभानबाट करिब १० किलोमिटर माथि पर्ने क्षेत्रमा निर्माण गरिनेछ, जुन कालीगण्डकी गाउँपालिका (गुल्मी) र बिहादी गाउँपालिका (पर्वत) को सीमामा पर्छ।
मुख्य प्राविधिक विवरण:
- बाँधको उचाइ: २४४ मिटर
- जलाशय लम्बाइ: करिब २९ किलोमिटर (खनियाघाटसम्म)
- नेट हेड: १८३.४ मिटर
- डिस्चार्ज: ४०५ घनमिटर/सेकेन्ड
- वार्षिक उत्पादन: १६४५.६५ गिगावाट घण्टा
आयोजनामा चारवटा स्टिल पेनस्टक र चारवटा फ्रान्सिस टर्बाइन रहने प्रस्ताव छ। विद्युतगृह बिहादी गाउँपालिका को बर्राचौर क्षेत्रमा निर्माण गरिनेछ।
प्रभावित क्षेत्र:
यो आयोजना बहु–जिल्ला प्रभाव पर्ने खालको छ—
- पर्वत: कुश्मा नगरपालिका, फलेवास नगरपालिका, जलजला गाउँपालिका, बिहादी गाउँपालिका
- बागलुङ: बागलुङ नगरपालिका, जैमिनी नगरपालिका
- गुल्मी: कालीगण्डकी गाउँपालिका
- स्याङ्जा: गल्याङ नगरपालिका
अध्ययन र पहुँच:
आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन र EIA विद्युत् विकास विभाग तथा परामर्शदाता SMEC International JV र Z Consult ले गरिरहेका छन्।
यस आयोजनास्थलमा पृथ्वी राजमार्ग, पोखरा–बागलुङ सडकखण्ड, दोबिल्ला–फलेबास सडक, कालीगण्डकी करिडोरजस्ता मार्ग हुँदै पुग्न सकिन्छ।
समग्र अर्थ:
यो आयोजना निर्माण भएमा नेपालकै ठूला जलाशययुक्त परियोजनामध्ये एक बन्नेछ। यसले वर्षभर स्थिर विद्युत् उत्पादनमा मद्दत गर्ने, सुक्खायाममा ऊर्जा आपूर्ति बढाउने तथा राष्ट्रिय ग्रिड सन्तुलनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

1 मिनेट